TƯ VẤN ISO 9001:2015 - XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN CỐT LÕI : Tìm kiếm nguyên nhân theo biểu đồ xương cá

Để khoanh vùng các nguyên nhân có khả năng là nguyên nhân cốt lõi để tư vấn ISO 9001, cần sử dụng biểu đồ xương cá (nguyên nhân - triệu chứng) và suy nghĩ dựa trên câu hỏi "Tại sao, tại sao..."

Ngày đăng: 07-09-2020

298 lượt xem

TƯ VẤN ISO 9001:2015

XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN CỐT LÕI

Tìm kiếm nguyên nhân theo biểu đồ xương cá

 

Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề “không nấu được cơm ngon” là gì?

     Tại bước thứ 2 “ Nắm bắt hiện trạng”, chúng ta đã tìm ra được vấn đề cần giải quyết. Vấn đề cần giải quyết ở đây được gọi là “triệu chứng”.

     Tại Toyota, để sắp xếp lại mối quan hệ giữa “triệu chứng” và các nguyên nhân được cho là gây ra chúng, họ sử dụng biểu đồ nguyên nhân – triệu chứng để phân tích.

     Một điểm quan trọng tôi mong các bạn không hiểu lầm đó là ở giai đoạn này, những nguyên nhân được đưa ra phân tích mới chỉ là những nguyên  nhân có khả năng chứ chưa phải là nguyên nhân cốt lõi thực sự.

     Vì biểu đồ nguyên nhân – triệu chứng có hình dáng giống như xướng cá, nên người ta cũng thường gọi đây là biểu đồ xương cá.

     Để bắt đầu, chúng ta thử tìm hiểu qua vấn đề ví dụ “không nấu được cơm ngon”.

     Đối với vấn đề này, đầu tiên cần sàng lọc ra những lý do thực tế có thể trở thành nguyên nhân trực tiếp gây ra vấn đề. Chúng ta sẽ dựa trên những đầu mối này để suy nghĩ nguyên nhân trong quá trình triển khai tìm kiếm.

     Thông thường những nguyên nhân khiến cơm không ngon mà chúng ta có thể suy nghĩ là do nguyên liệu, nồi nấu, cách nấu. Ba yếu tố khái quát này được đặt ở cột xương chính.

     Tiếp theo, chúng ta đào sâu hơn nữa các nguyên nhân và chia ra thành các nhánh xương cỡ trung và các nhánh xương cỡ nhỏ. Bảo bối để tìm các khúc xương cỡ trung và nhỏ là câu hỏi “Tại sao”.

     Hãy thử suy nghĩ theo đầu mối ở khúc xương lớn “nguyên liệu”.

     “Tại sao lại không nấu được cơm ngon?”

     Trong rất nhiều nguyên nhận được đưa ra, có một nguyên nhân là “ Lượng nước chưa phù hợp với lượng gạo”. Nguyên nhân này được xếp vào nhánh xương tầm trung.

     Tiếp theo lại suy nghĩ “Tại sao lượng nước lại chưa phù hợp với lượng gạo?”. Từ đó ta tìm ra được nguyên nhân: “Do định lượng nước bằng mắt chứ không theo quy chuẩn rõ ràng”.

     Thực hiện tương tự thao tác này với các đầu mối “nồi nấu” và “cách nầu”. Kết quả chúng ta sẽ thu được hình vẽ bên dưới.

 

Biểu đồ xương cá - Tư vấn ISO 9001

     Bạn có thấy biểu đồ giống như hình xương cá không? Khi các nguyên nhân đã được vạch ra và sắp xếp hoàn chỉnh, chúng ta cần tra xem đâu là nguyên nhân mà nếu giải quyết sẽ tránh được tình trạng tái phát sinh vấn đề. Những nguyên nhân này có tên gọi là “nguyên nhân suy đoán”. Trong hình vẽ, chúng ta đã lọc ra 3 nguyên nhân suy đoán (cách lọc sẽ được bàn đến trong các phần sau của cuốn sách):

  • Ước lượng đại khái lượng gạo cần nấu.
  • Định lượng nước bằng mắt chứu không theo quy chuẩn
  • Không tuân thủ nguyên tắc sử dụng nồi.

Suy nghĩ các đầu mối

     Khi sử dụng biểu đồ xương cá, điểm mấu chốt đầu tiên là phải tìm ra “xương lớn” là những đầu mối để suy nghĩ nguyên nhân.

     Đối với vấn đề trong ví dụ nấu cơm kể trên, 3 đầu mối được thiết lập là “nguyên liệu”, “nồi nấu” và “cách nấu”.

     Bằng cách đặt trước các đầu mối, chúng ta sẽ tránh được thiếu sót hay trùng lặp nguyên nhân. Tư vấn ISO 9001, để suy nghĩ ra các đầu mối, người ta sử dụng gợi ý là 4 chữ M thường được sử dụng trong giải quyết vấn đề. 4M bao gồm: Man (con người), Machine (máy móc), Material (vật liệu), và Method (phương pháp).

     Ngoài ra còn có thể nghĩ đến các đầu mối như sau:

  • Nhân lực, thiết bị, vốn, thông tin.
  • QCD (Quality: chất lượng, Cost: chi phí sản xuất, Delivery: thời gian giao hàng).
  • Tinh thần, kỹ thuật, thể lực.

Không có đáp án chính xác tuyệt đối cho biểu đồ xương cá

     Suy nghĩ ra nguyên nhân gì, xây dựng quan hệ nhân quả giữa các yếu tố ra sao phụ thuộc rất lớn vào kinh nghiệm cũng như cảm tính của người thực hiện. Do đó đừng lấy mục tiêu cuối cùng là phải vẽ một biểu đồ nguyên nhân – triệu chứng thật đẹp và hoàn hảo. Hãy bỏ đi quan niệm cố chấp rằng: “Phải vẽ cho ra một biểu đồ xương cá đẹp”.

     Thay vào đó, hãy cùng xây dựng biểu đồ xương cá với càng nhiều người càng tốt. Nhiều quan điểm, góc nhìn khác nhau sẽ giúp chúng ta dễ dàng hơn trong việc tìm ra nguyên nhân cốt lõi tư vấn ISO 9001

     Biểu đồ phía dưới là biểu đồ phân tích vấn đề “Sản phẩm thường bị dán sai nhãn” trong chủ đề lớn là “Giảm số sản phẩm lỗi”. Chuyên gia đào tạo giải quyết vấn đề Kiyoko Nagayama cho rằng có một điểm mà nhiều người thường hiểu nhầm như sau:

     “Phần “triệu chứng” của biểu đồ (phần được đóng khung hình chữ nhật ở phía bên phải)  phải khớp với vấn đề cần giải quyết đã được làm sáng tỏ tại bước hai – Nắm rõ hiện trạng. Nhưng thực tế, tại những nơi tôi đến chỉ đạo, phần lớn mọi người có xu hướng viết vào đây chủ đề của vấn đề được thiết lập trong bước thứ nhất “Làm sáng tỏ vấn đề”. Trừ trường hợp vấn đề phát sinh quá ít, hay việc thực hiện bước thứ hai quá khó khăn, còn không bạn hãy điền vấn đề cụ thể cần giải quyết được lọc ra từ bước hai. Nếu không làm việc này, bước thứ hai sẽ trở nên lãng phí, và đương nhiên điều này cũng khiến chúng ta khó tìm ra nguyên nhân cốt lõi”.

 

Tư vấn ISO 9001 - Xác định nguyên nhân cốt lõi.

     Khi quan sát biểu đồ xương cá chúng ta sẽ lọc ra những nguyên nhân suy đoán có khả năng trở thành nguyên nhân cốt lõi của vấn đề tư vấn ISO 9001. Trong ví dụ trên, những nguyên nhân suy đoán có khả năng trở thành nguyên nhân cốt lõi được lọc ra từ nhánh “có tác nghiệp” bao gồm:

     “Đôi khi không đủ thời gian kiểm tra”, “Các hạng mục để kiểm tra chưa rõ ràng”, “Chưa được dạy cách kiểm tra”.

 

ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ GỌI NGAY QUA HOTLINE: 0938.161.564

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & ĐÀO TẠO NAPHA

Địa chỉ Tầng 3, An Phú Plaza, 117-119 Lý Chính Thắng, P.7, Quận.3, TP. HCM
Email: tuvannapha@gmail.com

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha
Tiếng Anh