ISO 9001:2026 THEO ISO/DIS 9001 – DOANH NGHIỆP CẦN CHUẨN BỊ GÌ?

ISO 9001 luôn được xem là “xương sống” của hệ thống quản lý chất lượng trong doanh nghiệp. Sau gần một thập kỷ áp dụng ISO 9001:2015, Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) đã công bố ISO/DIS 9001 – bản dự thảo cho ISO 9001:2026, dự kiến chính thức thay thế phiên bản hiện hành vào khoảng tháng 09/2026.

Không mang tính “lật đổ”, ISO 9001:2026 được xây dựng như một bản nâng cấp có chọn lọc, tập trung điều chỉnh những điểm then chốt nhằm giúp hệ thống quản lý chất lượng phù hợp hơn với bối cảnh kinh doanh, quản trị và yêu cầu đạo đức hiện đại.

ISO/DIS 9001 nói gì về định hướng của ISO 9001:2026?

Theo nội dung dự thảo, ISO 9001:2026:

- Tiếp tục kế thừa nền tảng ISO 9001:2015

- Giữ cấu trúc HLS 10 điều khoản quen thuộc

- Điều chỉnh ngôn ngữ, thuật ngữ và cách tiếp cận để tăng tính rõ ràng khi áp dụng

- Nhấn mạnh vai trò lãnh đạo, văn hóa chất lượng và quản trị rủi ro – cơ hội

=️> Có thể hiểu, đây là một phiên bản tiến hóa có định hướng rõ ràng, không làm gián đoạn hệ thống hiện có của doanh nghiệp.

ISO 9001:2026 theo ISO/DIS 9001 – Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

1. Cấu trúc tiêu chuẩn: Không thay đổi để dễ chuyển đổi

Theo ISO/DIS 9001, ISO 9001:2026 vẫn giữ nguyên cấu trúc cấp cao (Annex SL) với 10 điều khoản:

- Phạm vi

- Tài liệu viện dẫn

- Thuật ngữ và định nghĩa

- Bối cảnh của tổ chức

- Lãnh đạo

- Hoạch định

- Hỗ trợ

- Vận hành

- Đánh giá hiệu suất

- Cải tiến

=️> Việc không thay đổi cấu trúc giúp doanh nghiệp đang áp dụng ISO 9001:2015 chuyển đổi thuận lợi, không cần xây dựng lại hệ thống từ đầu.

2. Thuật ngữ được cập nhật và Annex A được mở rộng

Một điểm đáng chú ý trong ISO/DIS 9001 là điều chỉnh và thống nhất thuật ngữ theo các tiêu chuẩn mới (đặc biệt là ISO 9000:2025). Annex A được mở rộng để giải thích chi tiết hơn các yêu cầu trong từng điều khoản

=️> Annex A đóng vai trò như “hướng dẫn diễn giải”, giúp giảm cách hiểu khác nhau giữa doanh nghiệp, chuyên gia tư vấn và tổ chức chứng nhận.

3. Lãnh đạo: Không chỉ cam kết, mà còn xây dựng văn hóa & đạo đức

Điều khoản 5 – Lãnh đạo – là nơi thể hiện rõ nhất tinh thần thay đổi của ISO 9001:2026.

Theo ISO/DIS 9001 lãnh đạo cấp cao không chỉ duy trì hệ thống QMS, mà còn phải Chủ động xây dựng và duy trì văn hóa chất lượng, đồng thời Thúc đẩy hành vi đạo đức trong toàn tổ chức

=️> So với ISO 9001:2015, đây là bước tiến quan trọng khi yếu tố văn hóa và đạo đức được nêu rõ, thay vì chỉ dừng ở “cam kết của lãnh đạo”.

4. Hoạch định rủi ro và cơ hội: Trình bày rõ ràng, dễ áp dụng hơn

ISO 9001:2026 không tạo ra một hệ thống quản trị rủi ro mới, nhưng:

- Làm rõ hơn cách tiếp cận rủi ro và cơ hội trong QMS

- Tách biệt hai khái niệm rủi ro – cơ hội thay vì gộp chung như trước

- Yêu cầu tổ chức xác định, đánh giá và lập kế hoạch hành động cho từng nhóm

=️> Các điều chỉnh mang tính logic và diễn đạt, giúp doanh nghiệp dễ triển khai hơn trong thực tế.

5. Chính sách chất lượng gắn chặt hơn với chiến lược

Theo bản ISO/DIS 9001: Chính sách chất lượng không còn mang tính khẩu hiệu mà phải phù hợp với bối cảnh tổ chức, đồng thời hỗ trợ rõ ràng cho định hướng chiến lược

=️> Điều này khẳng định vai trò của ISO 9001 như một công cụ quản trị chiến lược, không chỉ là hệ thống vận hành.

6. Điều khoản Hỗ trợ: Mở rộng từ đào tạo sang nhận thức & văn hóa

ISO/DIS 9001 mở rộng nội dung Điều 7 theo hướng không chỉ yêu cầu năng lực và đào tạo mà còn nhấn mạnh nhận thức về văn hóa chất lượng và hành vi đạo đức. Gia tăng mối liên kết giữa đào tạo và thực hành giá trị chất lượng trong công việc

=️> Con người và hành vi được đặt đúng vị trí trung tâm của hệ thống.

7. Vận hành: Giữ bản chất, tinh chỉnh ngôn ngữ

Điều khoản 8 về vận hành:

- Vẫn giữ nguyên các yêu cầu cốt lõi về kiểm soát quá trình và sản phẩm/dịch vụ

- Không bổ sung yêu cầu kỹ thuật phức tạp mới

- Chủ yếu chỉnh sửa cách diễn đạt để rõ ràng và nhất quán hơn

8. Đánh giá hiệu suất và cải tiến: Ổn định và kế thừa (Clause 9,10)

Các nội dung như: Giám sát, đo lường - Đánh giá nội bộ - Xem xét của lãnh đạo

Phân tích dữ liệu và cải tiến liên tục về bản chất không thay đổi so với ISO 9001:2015, chỉ được tinh chỉnh về thuật ngữ để dễ hiểu và áp dụng thống nhất.

9. Tích hợp các nội dung từ Amendment 2024

Những yêu cầu đã xuất hiện trong ISO 9001/Amd 1:2024 (ví dụ: xem xét biến đổi khí hậu trong bối cảnh tổ chức) sẽ không còn tồn tại dưới dạng amendment riêng mà sẽ được tích hợp trực tiếp vào các điều khoản của ISO 9001:2026

Tóm tắt các thay đổi trọng tâm của ISO 9001:2026 theo ISO/DIS 9001

- Không thay đổi cấu trúc tiêu chuẩn -> giữ nguyên HSL 10 điều khoản

- Nhấn mạnh mạnh mẽ hơn vai trò lãnh đạo

- Bổ sung rõ ràng yêu cầu về văn hóa chất lượng và đạo đức

- Làm rõ cách tiếp cận rủi ro – cơ hội

- Gắn liền chính sách chất lượng với chiến lược tổ chức

- Mở rộng hướng dẫn thông qua Annex A

=️> Đây không phải cuộc cách mạng, mà là một bản cập nhật có chiều sâu, giúp ISO 9001 phù hợp hơn với môi trường kinh doanh, xã hội và quản trị hiện đại.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

✔ Chủ động chuẩn bị sớm, đào tạo nhận thức lãnh đạo về ISO 9001:2026

✔ Cập nhật cách tiếp cận rủi ro – cơ hội theo logic mới

✔ Thực hiện so sánh ISO/DIS 9001 với hệ thống hiện tại để đánh giá khoảng cách (Gap Analysis)

✔ Xem ISO 9001 như công cụ xây dựng văn hóa, không chỉ là chứng nhận

ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ GỌI NGAY QUA HOTLINE: 0938.161.564

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & ĐÀO TẠO NAPHA

Địa chỉ:  Tầng 8, Cao Thắng Mall, 19 Cao Thắng, Phường Bàn Cờ, TP. Hồ Chí Minh
Email: tuvannapha@gmail.com