TIẾP TỤC NGỪNG THỰC HIỆN NGHỊ ĐỊNH 46: ISO 22000 VÀ HACCP VẪN LÀ CHUẨN AN TOÀN THỰC PHẨM TRONG BỐI CẢNH CHỜ LUẬT AN TOÀN THỰC PHẨM MỚI
Ngành thực phẩm Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi pháp lý quan trọng khi Chính phủ quyết định tiếp tục ngừng thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ‑CP về an toàn thực phẩm, mở ra cơ hội để doanh nghiệp tái cơ cấu hoạt động, tập trung vào quản lý chất lượng thực sự thay vì thủ tục hành chính.
Việc này mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp, nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi: Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì? ISO 22000 và HACCP áp dụng ra sao? Làm thế nào để thích ứng với Luật An toàn thực phẩm (ATTP) mới đang chờ ban hành?
1. NGHỊ ĐỊNH 46 TẠM NGỪNG – Ý NGHĨA VÀ TÁC ĐỘNG THỰC TIỄN
Chính phủ vừa thông qua nghị quyết tiếp tục ngừng hiệu lực thi hành Nghị định 46/2026/NĐ CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ CP về an toàn thực phẩm, cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và các văn bản hướng dẫn thực thi đi kèm có hiệu lực.
Trước khi bị tạm ngừng, Nghị định 46/2026/NĐ CP quy định chi tiết các thủ tục liên quan đến:
- Công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm.
- Quản lý an toàn thực phẩm với quy trình kiểm tra, hậu kiểm ở hải quan và nội địa.
- Trách nhiệm công bố tiêu chuẩn, thử nghiệm mẫu và báo cáo với cơ quan quản lý.
Việc tiếp tục ngừng thực hiện mang lại những tác động đáng chú ý:
- Linh hoạt hơn trong hoạt động doanh nghiệp:
Doanh nghiệp không bị ràng buộc bởi các thủ tục chi tiết của Nghị định 46, tạo điều kiện tối ưu hóa quy trình vận hành thay vì tập trung hoàn tất hành chính phức tạp.
- Tập trung vào chất lượng thực sự:
Các hoạt động quản lý vệ sinh, an toàn thực phẩm vẫn phải được tuân thủ theo Luật An toàn thực phẩm hiện hành và các văn bản hướng dẫn trước đây, nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và tuân thủ pháp luật.
- Giảm áp lực pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp:
Doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị để cập nhật hệ thống quản lý an toàn thực phẩm phù hợp với yêu cầu của Luật ATTP sửa đổi khi được ban hành.
Việc tạm ngừng này nhằm khắc phục tình trạng lúng túng, khó thực hiện và lo ngại đứt gãy sản xuất – kinh doanh do các quy định mới chưa có hướng dẫn chi tiết và hệ thống hỗ trợ kịp thời.
2. ISO 22000/HACCP – CHUẨN MỰC QUỐC TẾ KHÔNG THỂ THAY THẾ
Trong khi pháp luật về an toàn thực phẩm đang tạm ngừng áp dụng các quy định chi tiết, nhiều doanh nghiệp có thể cảm thấy “mất hướng” trong quản lý chất lượng. Đây chính là lúc Chứng nhận ISO 22000/ HACCP trở thành chìa khóa vàng, không chỉ giúp kiểm soát rủi ro một cách khoa học mà còn nâng cao uy tín và cạnh tranh trên thị trường.
Chứng nhận ISO 22000/HACCP – nền tảng đảm bảo an toàn thực phẩm bền vững
2.1 ISO 22000:2018:
ISO 22000:2018 là hệ thống quản lý an toàn thực phẩm toàn diện, tích hợp HACCP và các yêu cầu quản lý hệ thống:
- Quản lý rủi ro thực phẩm từ nguyên liệu đến sản phẩm cuối cùng
- Tích hợp kiểm soát nội bộ, giám sát quá trình sản xuất và kiểm soát nhà cung cấp
- Tăng minh bạch và uy tín, đặc biệt với các thị trường xuất khẩu
2.2 HACCP CODEX:
HACCP CODEX (Hazard Analysis Critical Control Point) là phương pháp phòng ngừa rủi ro an toàn thực phẩm:
- Xác định các điểm kiểm soát quan trọng trong sản xuất
- Thiết lập biện pháp phòng ngừa và giám sát rủi ro
- Tập trung vào phòng ngừa sự cố trước khi xảy ra, thay vì chỉ kiểm tra sản phẩm cuối
Tại sao Chứng nhận ISO 22000/HACCP vẫn quan trọng:
- Không phụ thuộc vào các quy định hành chính như Nghị định 46 – được xây dựng trên nguyên lý khoa học và quản lý rủi ro.
- Là công cụ quản lý chuyên nghiệp, khoa học và toàn diện
- Chuẩn bị doanh nghiệp sẵn sàng thích ứng với Luật ATTP mới, bao gồm truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng và chuẩn quốc tế.
3. TÁC ĐỘNG VÀ CƠ HỘI CHO DOANH NGHIỆP
Việc tạm ngừng thực thi Nghị định 46 vừa là thách thức, vừa là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc, nâng cao chất lượng sản phẩm và tối ưu hóa chi phí.
3.1 Linh hoạt hơn trong vận hành
- Doanh nghiệp có thể tối ưu hóa quy trình nội bộ, loại bỏ thủ tục hành chính dư thừa
- Tập trung nguồn lực cho kiểm soát chất lượng thực sự, thay vì giấy tờ hành chính
3.2 Tập trung vào quản lý chất lượng thực sự
- Duy trì ISO 22000/HACCP giúp doanh nghiệp giảm rủi ro về an toàn thực phẩm, tránh các sự cố ảnh hưởng đến uy tín và pháp lý
- Nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng niềm tin khách hàng và đối tác
3.3 Chuẩn bị cho Luật ATTP mới
- Luật An toàn thực phẩm sửa đổi dự kiến sẽ tăng cường yêu cầu truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chuỗi cung ứng và trách nhiệm pháp lý.
- Doanh nghiệp duy trì ISO 22000/HACCP sẽ dễ dàng thích ứng, không bị động trước các yêu cầu mới.
3.4 Nâng cao uy tín thương hiệu và thị trường xuất khẩu
- Các chuẩn quốc tế được công nhận toàn cầu
- Tạo lợi thế cạnh tranh, đặc biệt với các thị trường xuất khẩu hoặc chuỗi cung ứng lớn
- Góp phần xây dựng hình ảnh doanh nghiệp chuyên nghiệp, an toàn và đáng tin cậy
4. HƯỚNG ĐI CHO DOANH NGHIỆP TRONG GIAI ĐOẠN CHUYỂN TIẾP
Để tận dụng cơ hội và giảm rủi ro, doanh nghiệp cần thực hiện các bước cụ thể:
4.1 Đánh giá và tối ưu hóa quy trình nội bộ
- Kiểm tra toàn bộ quy trình từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến, lưu kho đến vận chuyển và phân phối
- Loại bỏ các bước dư thừa mà Nghị định 46 từng yêu cầu nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát rủi ro
- Áp dụng ISO 22000/HACCP làm khung quản lý để tối ưu hóa và duy trì tiêu chuẩn an toàn
4.2 Duy trì và nâng cấp ISO 22000/HACCP
- ISO 22000:2018: cập nhật phân tích rủi ro, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng
- HACCP: rà soát các điểm kiểm soát quan trọng (CCP), tập trung phòng ngừa rủi ro thay vì chỉ kiểm tra cuối
- Đào tạo nhân viên định kỳ, đảm bảo hiểu rõ tiêu chuẩn, trách nhiệm và quy trình kiểm soát rủi ro
=> Lợi ích: Chuẩn bị doanh nghiệp sẵn sàng cho Luật ATTP mới mà không phải xây dựng lại hệ thống từ đầu.
4.3 Tuân thủ các quy định pháp lý hiện hành
Dù Nghị định 46 đang tạm ngưng nhưng Luật An toàn thực phẩm hiện hành vẫn bắt buộc:
- Đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm
- Ghi nhãn, quảng cáo, bảo quản và vận chuyển
- Truy xuất nguồn gốc khi cần thiết
- ISO 22000/HACCP giúp doanh nghiệp thực hiện các yêu cầu này một cách hệ thống và có bằng chứng rõ ràng
4.4 Theo dõi thông tin và hướng dẫn từ cơ quan quản lý
Bộ Y tế và các sở ngành sẽ công bố hướng dẫn chuyển tiếp và chuẩn bị cho Luật ATTP mới
Doanh nghiệp nên:
- Đăng ký nhận thông tin cập nhật
- Tham gia hội thảo, tập huấn về ATTP
- Điều chỉnh kịp thời quy trình ISO 22000/HACCP
Việc tạm ngừng thực thi Nghị định 46 mở ra cơ hội để doanh nghiệp:
- Linh hoạt hơn trong vận hành, giảm thủ tục hành chính
- Tối ưu hóa kiểm soát rủi ro và chất lượng sản phẩm
- Chuẩn bị sẵn sàng cho Luật ATTP mới
Chứng nhận ISO 22000 và chứng nhận HACCP vẫn là chuẩn mực an toàn thực phẩm không thể thay thế, giúp doanh nghiệp bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh.
Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi chất lượng, an toàn và minh bạch, ISO 22000/HACCP chính là “kim chỉ nam” giúp doanh nghiệp đi trước, thích ứng nhanh và bền vững.
ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN MIỄN PHÍ GỌI NGAY QUA HOTLINE: 0938.161.564
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & ĐÀO TẠO NAPHA
Địa chỉ: Tầng 8, Cao Thắng Mall, 19 Cao Thắng, Phường Bàn Cờ, TP. Hồ Chí Minh
Email: tuvannapha@gmail.com
Xem thêm